შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლა


30 წლის შემდეგ შიდსთან განკურნება ჯერ კიდევ არ არის

1983 წელს პირველად იქნა აღწერილი ვირუსი, რომელიც იწვევს იმუნური დეფიციტის აივ. ფრანგი მკვლევარებმა ლუკ მონტანგიერმა და ფრანსოისე ბარე-სინუსმა მიენიჭეს ნობელის პრემია მედიცინაში 2008 წელს HI ვირუსის აღმოჩენის გამო. მაგრამ დღემდე, ინტენსიური გამოკვლევების მიუხედავად, შიდსით მკურნალობა არ არსებობს. მსოფლიოში 35 მილიონზე მეტი ადამიანი დაზარალებულია იმუნური დეფიციტით. თუმცა, ახალი ინფექციების რიცხვი 1997 წლიდან დაიწყო. რობერტ ქაჩის ინსტიტუტის (RKI) მონაცემებით, თუმცა, იმ ჯგუფის რაოდენობა, ვინც მამაკაცებთან სქესობრივ კონტაქტს ინარჩუნებდა, გერმანიაში ოდნავ გაიზარდა 2011 წლიდან.

ჯერჯერობით, აივ და შიდსთან სამკურნალო საშუალება არ გვაქვს. ე.წ. ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი (აივ) გადადის სხეულთან სითხეებთან, სპერმასთან, ვაგინალურ სეკრეციებთან, დედის რძესთან და ცერებროსპინალურ სითხეში. აივ ინფექციით აივ ინფექცია გაცილებით რთულია, ვიდრე, მაგალითად, გრიპის ვირუსებით, რომლის დროსაც შესაძლებელია მწვავე ინფექციის გზით გადაცემა. მიუხედავად ამისა, იმუნოდეფიციტის გავრცელება პანდემიაში გადაიზარდა 1980-იანი წლებიდან, რაც გავლენას ახდენს მთელ მსოფლიოში 35 მილიონზე მეტ ადამიანს.

30 წლის წინ ფრანგი მკვლევარებმა ლუკ მონტანგიერმა და ფრანსოიზ ბარი-სინუსმა პირველად აღწერეს HI ვირუსი, რომელიც, თუ არ დარჩეს მკურნალობა, იწვევს იმუნოდეფიციტის შიდსს (შეძენილი იმუნური დეფიციტის სინდრომი). ამერიკელმა მეცნიერმა რობერტ გაოლომ ეს აღმოჩენა ორი ფრანგულის პარალელურად გააკეთა. მაშასადამე, 1983 წლის 20 მაისს, ისტორიული მნიშვნელობის ორი სტატია გამოჩნდა სამეცნიერო ჟურნალში "მეცნიერება". იმ დროს სიცოცხლისათვის საშიში იმუნოდეფიციტი, რომლის მიზეზი ადრე უცნობი იყო, ყოფილა გავრცელებული, განსაკუთრებით ჰომოსექსუალური მამაკაცების შორის. მკვლევარებმა დამოუკიდებლად დაადგინეს, რომ ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი (აივ) პასუხისმგებლობას უქმნის დაავადება. მას შემდეგ, მთელი მსოფლიოს მკვლევარებმა, შიდსის საწინააღმდეგო წამლები შექმნეს. ჯერჯერობით არ არსებობს განკურნება.

ანტირეტროვირუსული თერაპია აივ და შიდსის მიუხედავად, მეცნიერებამ ბოლო 30 წლის განმავლობაში შიდსის კვლევაში დიდი წინსვლა მოახდინა. ეგრეთ წოდებულ ანტირეტროვირუსულ პრეპარატებს, შიდსის გამოვლენის პრევენცია უმეტეს შემთხვევებში შეუძლიათ. ამასთან, თუ აივ ინფექციით მკურნალობა არ ხდება, დაზარალებული ადამიანის იმუნური სისტემა ისეთი სისუსტით არის დასუსტებული, რომ სავარაუდოა, რომ შიდსი გამოირჩევა. დაავადების ეს ეტაპი ხასიათდება, ძირითადად, ბაქტერიების, სოკოების, ვირუსების ან პარაზიტების შედეგად გამოწვეული ეგრეთ წოდებული ოპორტუნისტული ინფექციით, ავთვისებიანი სიმსივნეებით, როგორიცაა კაპოზის სარკომა და ლიმფური კიბო, თავის ტვინში აივ-ის ცვლილებები (აივ ენცეფალოპათია) და გაფლანგვა. სინდრომი, დაავადებები, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს დაინტერესებული პირის გარდაცვალება.

თუ აივ ინფექცია დროულად მკურნალობს, შიდსით დაავადებულთა დაავადება შეიძლება თავიდან აიცილოს. ანტირეტროვირუსული მედიკამენტები წარმატებით იყენებდნენ აივ-ს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ასე რომ, დღეს დაზარალებულთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ სხვადასხვა აქტიური ნივთიერების ერთობლიობა ხშირად ნიშნავს, რომ დაზარალებულის სისხლში ვირუსული დატვირთვა აღარ შეიძლება გამოვლენილი, ანტირეტროვირუსული თერაპია (ART) ვერ შეძლებს საბოლოო განკურნებას. ამასთან, მედიკამენტი ხელს უშლის ვირუსის გამრავლებას და, შესაბამისად, უნდა მიიღონ დაზარალებულთა სიცოცხლის განმავლობაში.

აივ – ით ხშირად ექიმთან მხოლოდ გვიან ხდება, რობერტ ქოშის ინსტიტუტის (RKI) თანახმად, აივ ხშირად აღიარებულია მხოლოდ ძალიან გვიან, ან ზოგიერთ შემთხვევაში არც თუ ისე, რადგან დაზარალებულთა უმეტესობა ექიმთან ძალიან გვიან მიდის. განსაკუთრებით ადრეული დიაგნოზი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდგომი ინფექციების რისკის შესამცირებლად და ეფექტური მკურნალობის დასაწყებად. 2012 წელს სავარაუდოდ 3,400 ახალი ინფექციით, თითქმის ნახევარი იყო ე.წ. "გვიანდელი წამყვანები", რომლებშიც შიდსის დაავადება უკვე გამოჩნდა, ან იმუნური სისტემა მინიმუმამდე იყო შესუსტებული. ამასთან, აივ-ის ძალიან დაგვიანებული გამოვლენა ამცირებს ანტირეტროვირუსული თერაპიის წარმატების შანსს. სირცხვილი, რეპრესიები ან უცოდინრობა ხშირად ხდება ექიმთან დაგვიანებული ვიზიტის მიზეზი. მრავალ შემთხვევაში, აივ ინფექცია კვლავ გულისხმობს სტიგმატიზაციას სამუშაო გარემოში, არამედ მეგობრებსა და ოჯახს შორის, როდესაც დაავადება ცნობილი ხდება. ზოგიერთ შემთხვევაში, სიმპტომები, მათ შორის დიარეა, ცხელება, წონის დაკლება და ლიმფური კვანძების შეშუპება, ექიმების მიერ აივ-ით პირდაპირ არ ასოცირდება. მხოლოდ შესაბამის სისხლის ტესტირებას შეუძლია მიაწოდოს საბოლოო ინფორმაცია აივ ინფექციის შესაძლო ინფექციის შესახებ. (აგ)

სურათი: გერდ ალტმანი / pixelio.de

ინფორმაციის წყარო და წყარო



ვიდეო: რა უნდა ვიცოდეთ აივშიდსის შესახებ


წინა სტატია

IQWiG: პიტერ სავიკი ძალიან კრიტიკულია?

შემდეგი სტატია

დროულად ჩაიტარეთ არასასურველი ტესტები